Deri işçiliğinde "el yapımı" ifadesinin en somut karşılığı dikiş tekniğidir. Eyer dikişi (saddle stitch), adını at eyerlerinden alır — yüzyıllardır ağır yük taşıyan deri parçaları bu teknikle birleştirilir.
Nasıl yapılır?
Önce dikiş hattı çizilir ve delikler bızla tek tek açılır. Sonra bir ipliğin iki ucuna birer iğne takılır. Her delikten iki iğne ters yönlerden geçirilir. Yani her delikte iplik kendi üzerine kilitlenir.
Makine dikişinden farkı
Dikiş makinesi iki ayrı iplik kullanır: üstten bir iplik, alttan bir masura ipliği. Bunlar birbirine dolanarak tutar. Bu ipliklerden biri koparsa dikiş sırayla sökülmeye başlar — bir çantanın dikişinin "kaçması" budur.
Eyer dikişinde tek bir iplik vardır ve her delikte kilitlenir. Bir noktadan koptuğunda yalnızca o ilmek açılır, dikişin geri kalanı yerinde durur. Onarımı da nokta atışı yapılır.
Neden daha pahalı?
Çünkü zaman alır. Bir dikiş makinesi dakikada yüzlerce ilmek atarken, elde ortalama bir cüzdanın dikişi bir saati, bir çantanınki bir günü bulur. Fiyat farkı malzemeden değil, işçilik süresinden gelir.
Nasıl tanınır?
Eyer dikişinde ilmekler hafif eğik durur ve ürünün iki yüzünde de aynı görünür. Makine dikişinde bir yüz düz, diğer yüz farklıdır. Ürünü çevirip iki yüzü karşılaştırmak en hızlı yöntemdir.